Nowe metody terapii dla alienowanych dzieci i rodzin

Terapia skierowana do ofiar alienacji koncentruje się na działaniu, nie rozmowie. Skuteczny okazuje się między innymi kontakt ze zwierzętami, takimi jak psy czy konie.

Poruszane tematy

Dotyczy ZAGADNIEŃ

Autor

Karen Woodall

Family Separation Clinic
Nowe Metody Terapii Dla Alienowanych Dzieci i Rodzin

Terapia oparta na aktywności budzi wielkie nadzieje w leczeniu alienacji. 

Karen Woodall, Family Separation Clinic, Londyn, UK;  

Karen.woodall@familyseparationclinic.co.uk 

W tej dziedzinie doskonale wiadomo, że terapie ogólne zawodzą zarówno alienowane dzieci jak i rodziny, oraz że terapie dostosowane do potrzeb każdego pacjenta to te, które demonstrują wysoką  skuteczność w walce z rozszczepieniem, leżącym u podstaw alienacji rodzicielskiej (Clawar & Rivlin,  2013; Miller, 2013; Gottlieb, 2017; Fidler & Ward, 2017). Dlatego też, specjaliści współpracujący z tą  wrażliwą grupą rodzin, stają się osobami, na których spoczywa obowiązek zapewnienia tego, że preferowane przez nich modele interwencji, faktycznie dostosowane są do potrzeb pacjenta. W  przeciwnym razie, ryzykują wyrządzenie dalszych szkód już wykorzystywanym dzieciom i rodzicom. 

Jednym z największych błędów, jakie można popełnić podczas pracy z alienowanymi dziećmi, jest  założenie, że będą one reagować na terapię prowadzoną w standardowy sposób. W normalnych  okolicznościach terapeuci, angażując dzieci w rozmowę o swoich uczuciach, będą starali się zbudować  swego rodzaju sojusz terapeutyczny, który zakłada, że uczucia dziecka pochodzą z miejsca  niestrzeżonego. 

Mając jednak do czynienia z alienacją rodzicielską, uczucia dziecka będą pochodziły z miejsca źle  przystosowanego, w którym prawdziwe uczucia ukrywane są za zasłoną defensywnego rozszczepienia.  Rozszczepienie to pojawia się w momencie, kiedy dziecko postawione zostaje przed niemożliwym do  rozwiązania dylematem, spowodowanym presją wywieraną na nim ze strony systemu rodzinnego,  poprzez patologiczny sojusz z rodzicem. 

Oznacza to, że pytając dziecko podczas terapii jak się czuje, wywołujemy jedynie wspomniane  wcześniej reakcje obronne. Biorąc pod uwagę, że dziecko używa narracji, która została mu narzucona poprzez patologiczny sojusz z rodzicem, podejście do terapii w taki sposób, jedynie ugruntuje problem  i zwiększy fuzję.

Zamiast rozmawiać, działaj 

Terapie skierowane do dzieci będących ofiarami alienacji, koncentrują się bardziej na robieniu czegoś  aniżeli na rozmowie. Cotygodniowa terapia prowadzona w gabinecie terapeutycznym nie jest dla tych  rodzin w żaden sposób pomocna, skuteczna okazuje się terapia aktywna, obejmująca między innymi  kontakt ze zwierzętami takimi jak psy czy konie. Tego typu terapia ma na celu obejście rozszczepionego  umysłu dziecka w okolicznościach, pozwalających mu na obcowanie z odrzuconym rodzicem w  środowisku umożliwiającym nieświadomą zabawę. Kiedy dziecko spotyka odrzucanego rodzica w  takich okolicznościach, potencjał do spontanicznego pojednania jest znacznie większy, ponieważ  obronne rozszczepienie jest na zdecydowanie niższym poziomie umożliwiając pojawienie się  autentycznych uczuć. 

Skuteczne terapie to takie, w których umożliwia się dziecku spotkanie z odrzuconym rodzicem, na jak  najwcześniejszym etapie tego procesu. Oczekiwanie na moment, kiedy dziecko powie, że jest gotowe  na spotkanie z rodzicem, jest daremne. Próby perswazji bądź odwrażliwiania dziecka, narażają je tylko  na ponowne mierzenie się z dylematem, jakim są podwójne więzi. W takich okolicznościach  mechanizmy obronne zostają wzmocnione, a dziecko pozostaje nieugięte oraz niechętne do  współpracy. 

Terapie dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, rozwiązujące problem podziału dobry/zły  rodzic, stosują bliskość odrzuconego rodzica jako bodziec mający na celu pobudzenie uczucia  przywiązania. W takich okolicznościach integracja podziału bardzo często następuje w szybkim tempie. 

Odpowiednia struktura 

Specjaliści pracujący w takim środowisku powinni pamiętać o konieczności zadbania o fakt, aby  wszelkie działania były w odpowiedni sposób ustrukturyzowane i powiązane z procesem prawnym. Zarówno dla dziecka, jak i odrzuconego rodzica, próba przeprowadzenia terapii poza silnymi  strukturami, jest bardzo ryzykowna. Osoby praktykujące, które zdecydują się podjąć taką próbę, często  padają ofiarą narzekań, bądź co gorsze, uwikłani zostają w szereg dyskusji pod tytułem on  powiedział/ona powiedziała, które uniemożliwiają jakikolwiek postęp w kierunku pojednania dziecka z  odrzuconym rodzicem. 

W tej sferze istnieje wiele możliwości dostosowania istniejących już modeli terapii w taki sposób, aby  spełniały oczekiwania zaangażowanych rodzin. Kiedy specjaliści rozumieją, że dziecko stosuje rozszczepienie w sytuacji, której nie jest w stanie samodzielnie rozwiązać, są lepiej przygotowani do  zidentyfikowania sposobu, w jaki to zjawisko jest wywoływane, oraz interwencji, aby mu zapobiec.

Interwencja w tych okolicznościach oznacza pracę nad ograniczeniem zachowań rodzica, który wpływa  na dziecko, a następnie budowanie sojuszu z dzieckiem, w którym obie strony rozumieją, że słowa  wypowiadane przez dziecko, nie odzwierciedlają jego autentycznych uczuć. 

W terapii, w której mamy do czynienia z sytuacjami nie związanymi z alienacją rodzicielską,  wykorzystywane dzieci, które nie mogą mówić o wyrządzonej im krzywdzie, okazują swoje źle  umiejscowione uczucia. Jednak w terapii dotyczącej przypadków alienacji rodzicielskiej, wykorzystywane dzieci, które nie mogą mówić o wyrządzonej im krzywdzie, okazują swoje autentyczne  uczucia, ukryte za defensywnym rozszczepieniem spowodowanym przez patologiczny sojusz z jednym  z rodziców. 

Oczekiwanie na moment kiedy dziecko powie, że jest gotowe na spotkanie z rodzicem, jest daremne. 

Obserwowanie tych uczuć, które pojawiają się, a następnie znikają, kiedy dziecko postawione zostaje  obok rodzica, z którym zawarło patologiczny sojusz, wyjaśnia sposób, w jaki alienowane dzieci  dostosowują swoje zachowania do zniekształconej sytuacji, w której się znajdują. 

Zapewnienie dziecku miejsca na ujawnienie swoich autentycznych uczuć, tak jak dzieje się to w  przypadku terapii opartych na aktywności, pokazuje, że podczas gdy głos dziecka mówi „nie”, jego  działania w rzeczywistości mówią „tak”. Terapeuci pracujący w takiej przestrzeni muszą zatem starać  się stworzyć odpowiednie warunki, w których te autentyczne uczucia będą mogły zostać ujawnione,  wspierane oraz w bezpieczny sposób doświadczane. 

Właśnie tego typu zrozumienie, nie do końca zgodne z intuicją, konieczne jest dla każdego specjalisty  pracującego w takiej przestrzeni. Kiedy już się to stanie, znacznie łatwiej pracować jest z tą grupą  rodzin oraz opracowywać nowe metody pomocy. 

Bibliografia 

  • Clawar, S. S. & Rivlin, B. V. (2013). Children Held Hostage: Identifying Brainwashed Children,  Presenting a Case, and Crafting Solutions (2nd Edition). Chicago, IL: American Bar Association. 
  • Fidler, B. J. & Ward, P. (2017). Clinical decision-making in parent-child contact problem cases:  Tailoring the intervention to the family’s needs. In Abigail M. Judge and Robin M. Deutsch (Eds.) 
  • Overcoming Parent-Child Contact Problems: Family Based Interventions for Resistance,  Rejection, and Alienation. New York: Oxford University Press.
  • Miller, S. G. (2013). Clinical reasoning and decision-making in cases of child alignment: Diagnostic  and therapeutic issues. In A. J. L. Baker & S. R. Sauber (Eds.). Working with Alienated Families: A  Clinical Guidebook (pp. 8–46). New York, NY: Routledge. 
  • Gottlieb, L. J. (2017). Amicus brief discussing effective treatment for parental alienation or for a  severed parent-child relationship.

Artykuł udostępniony dzięki uprzejmości serwisu www.trudnerelacje.pl

Obraz Tatiana Syrikova z pexels

Przeczytaj także

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn